Μετά από σειρά συσκέψεων του Ukraine Task Force Group που είχε συστήσει η FIEC, και στο οποίο συμμετείχε δια του Προέδρου της κ. Μιχαήλ Δακτυλίδη και η ΠΕΔΜΕΔΕ προέκυψαν συμπεράσματα και δεδομένα που σε κοινή συμφωνία με όλες τις Κατασκευαστικές Οργανώσεις και Ομοσπονδίες κατέληξαν σε ένα κοινό δελτίο τύπου το οποίο οριοθετεί ανάγκες, επισημαίνει κινδύνους και προτείνει λύσεις και συστάσεις για την καλύτερη διευθέτηση του θέματος της μελλοντικής ανοικοδόμησης της Ουκρανίας μετά τον καταστροφικό πόλεμο.
Παραθέτουμε το Δελτίο Τύπου, που έχει ως εξής :
Ως αποτέλεσμα του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος συνεχίζεται ακόμη μετά από δώδεκα μήνες, κατοικίες και Δημόσιες υποδομές έχουν κατεδαφιστεί ή υποστεί ζημιές, οι Δημόσιες υπηρεσίες και η οικονομική δραστηριότητα έχουν παρεμποδιστεί και σημαντικός αριθμός Ουκρανών έχει εκτοπιστεί από τα σπίτια του.
Από την ταχεία εκτίμηση των αναγκών για την αποκατάσταση των ζημιών που πραγματοποίησε η Παγκόσμια Τράπεζα την άνοιξη του 2022, οι τοπικοί εμπειρογνώμονες εκτιμούν ήδη ότι το κόστος της ανοικοδόμησης θα είναι σημαντικά υψηλότερο. Πράγματι, η εκτίμησή τους είναι 138 δισεκατομμύρια δολάρια, σε σύγκριση με την αρχική εκτίμηση των 97 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πέρα από το κόστος των ζημιών, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι συνολικές ανάγκες ανασυγκρότησης είναι της τάξης των 350 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Από τον Οκτώβριο του 2022, οι κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας έχουν υποστεί περαιτέρω ζημιές, απειλώντας τις προμήθειες και εκθέτοντας τους Ουκρανούς πολίτες στην έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης και ζεστού νερού κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Υπό το πρίσμα της αυξανόμενης παγκόσμιας Κατασκευαστικής αγοράς αφενός και της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού στην παγκόσμια Κατασκευαστική Βιομηχανία, αφετέρου, η FIEC, η EDA, η EIC, η CICA, μαζί και με τους άλλους συνυπογράφοντες, καλούν τους διεθνείς δωρητές να δημιουργήσουν ελκυστικές συνθήκες οικονομικού και νομικού πλαισίου για τις Κατασκευαστικές Εταιρείες και τους προμηθευτές τους που είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν τους λιγοστούς πόρους τους για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Η προσπάθεια ανασυγκρότησης θα πρέπει να καθοδηγείται από τις ουκρανικές αρχές σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους βασικούς εταίρους, όπως οι G7, καθώς και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, θα θέλαμε να δώσουμε τις ακόλουθες συστάσεις προς τη διεθνή κοινότητα δωρητών που θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας:
Συστάσεις για τη μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας
1. Να ανοικοδομήσετε καλύτερα, ταχύτερα και πιο βιώσιμα, χωρίς να μειώσετε την ποιότητα:
α) Η ανοικοδόμηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί το ταχύτερο δυνατό, ώστε να βοηθηθούν οι εκτοπισμένες οικογένειες και να επανέλθει η ουκρανική οικονομία στις προπολεμικές επιδόσεις ή και πέραν αυτών, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ποιότητα.
β) Η συμμετοχή και η κατάρτιση, σε συνεργασία με τους τοπικούς εταίρους, τοπικών φορέων και αξιωματούχων, σχεδιαστών, τοπικών εργολάβων και υπεργολάβων, καθώς και τοπικών αρχιτεκτόνων και συμβούλων Μηχανικών θα πρέπει να είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της προσπάθειας ανοικοδόμησης.
γ) Προκειμένου να θωρακιστούν οι Εργολάβοι, οι Σύβουλοι Μηχανικοί και οι προμηθευτές τους που δραστηριοποιούνται στην Ουκρανία από τον (σημαντικό) κίνδυνο μη πληρωμής, θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή προσυμφωνημένοι μηχανισμοί ασφάλειας πληρωμών, κατά προτίμηση με τη συμμετοχή ενός πολυεθνικού τρίτου μέρους, όπως η ΕΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα ή άλλοι δωρητές, αντί των τοπικών τραπεζών/παρόχων ασφάλειας, μέχρι καθορισμένων ορίων, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη κινητοποίηση/έναρξη εργασιών, μεταξύ άλλων και κατά τη φάση διαπραγμάτευσης/ολοκλήρωσης της σύμβασης.
δ) Τα κατασκευαστικά έργα που σχετίζονται με κτίρια και υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασής τους, πρέπει να ανατίθενται με τρόπο που να διασφαλίζει ότι πληρούν τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, ότι εκτελούνται με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και με τη χρήση κατάλληλων μηχανημάτων και εξοπλισμού που συμμορφώνονται με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και πρότυπα.
2. Με την προοπτική της πιθανής προσχώρησης της Ουκρανίας στην ΕΕ, τα κτίρια και οι υποδομές θα πρέπει να προμηθεύονται, να σχεδιάζονται και να ανακατασκευάζονται με βιώσιμο τρόπο και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα (Ευρωκώδικες κ.λπ.). Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση τοπικών υλικών και κυκλοφορίας, καθώς και ψηφιακών λύσεων κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, αδειοδότησης και κατασκευής, προκειμένου να επιτευχθούν τόσο διαφανείς λύσεις όσο και λύσεις χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
3. Η φάση της προετοιμασίας του έργου είναι υψίστης σημασίας:
α) Τα έργα θα πρέπει να επιλέγονται ή να ιεραρχούνται βάσει μιας συνολικής αξιολόγησης, εκ των προτέρων, της καταλληλότητάς τους: βιωσιμότητα του χρέους, περιβαλλοντικές επιπτώσεις, διαφάνεια, δημιουργία ικανοτήτων, καινοτομία, οφέλη από την αγορά και μη.
β) Το κόστος του κύκλου ζωής και το αποτύπωμα άνθρακα των περιουσιακών στοιχείων υποδομής θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο κοστολογικό μέρος της τεκμηρίωσης του έργου κατά τη διάρκεια των διαγωνισμών.
γ) Η τεχνική προετοιμασία θα πρέπει να εξορθολογιστεί για να μειωθεί το κόστος εκτέλεσης και να αυξηθεί η βιωσιμότητα. Θα πρέπει επίσης να εμπλέκει τους Αρχιτέκτονες, τους Συμβούλους Μηχανικούς και τους Εργολάβους στο συντομότερο δυνατό στάδιο του έργου.
δ) Η διευκόλυνση της ομαδικής εργασίας μεταξύ Σχεδιαστών και Αρχιτεκτόνων, κατά περίπτωση, Συμβούλων Μηχανικών και Εργολάβων είναι χρήσιμη για τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και τη διασφάλιση της “κατασκευασιμότητας” των έργων.
ε) Η προεπιλογή θα πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τους κανόνες και τους κανονισμούς της ΕΕ.
4. Οι ουκρανικές αρχές, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι πολυεθνικές αναπτυξιακές τράπεζες θα πρέπει να χρησιμοποιούν μεθόδους σύναψης συμβάσεων που αποτρέπουν τη διαφθορά (ενεργητική και παθητική). Η τήρηση της νομοθεσίας της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη συμμόρφωση είναι υποχρεωτική.
5. Τα διεθνή πρότυπα συμβάσεων (FIDIC κ.λπ.) θα πρέπει να εφαρμόζονται για την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων και των συμβάσεων. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν, όπου χρειάζεται, το ανοικτό βιβλίο και η ολοκληρωμένη παράδοση έργων. Θα πρέπει να παρέχεται κατάρτιση σε όλους τους ενδιαφερόμενους.
6. Οι διαδικασίες έγκρισης των τιμολογίων θα πρέπει να απλοποιηθούν για να μειωθούν οι προθεσμίες πληρωμών και να μειωθεί το κόστος.
7. Το σύστημα τραπεζικών εγγυήσεων θα πρέπει να απλουστευθεί και να εναρμονιστεί για τη μείωση του κόστους.
8. Ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να ενθαρρυνθεί σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ιδίως σε εγκαταλελειμμένες περιοχές, για παράδειγμα με δημόσιες εγγυήσεις πρώτης απώλειας, για την απόκτηση επιλέξιμων περιουσιακών στοιχείων και την επιτάχυνση της επαναχρησιμοποίησης της δημόσιας χρηματοδότησης και, κατά συνέπεια, τον πολλαπλασιασμό των έργων ανασυγκρότησης.