Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέδωσε έγγραφο που το κοινοποίησε στην πολιτική ηγεσία και περιέχει πολύ σημαντικές προτάσεις σχετικά με την αντιμετώπιση της αύξησης της τιμής των υλικών και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι οποίες έχουν ως εξής.

  1. Ως προς τις ήδη συναφθείσες συμβάσεις:

Α.

Εφόσον συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής, όπως, εν προκειμένω, αποτελεί η αύξηση των τιμών προϊόντων,  παρέχεται η δυνατότητα, κατόπιν γνωμοδότησης του αρμοδίου συλλογικού οργάνου, τροποποίησης των  συμβάσεων και αναπροσαρμογής της συμβατικής τιμής σε ποσοστό έως 50% επί της αξίας της αρχικής σύμβασης,  υπό την  προϋπόθεση ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί να εξασφαλίσει τις αναγκαίες πιστώσεις.(άρθρο 132 ν. 4412/2016).

Τα ως άνω ισχύουν ακόμη και στην περίπτωση που στις συναφθείσες συμβάσεις περιλαμβάνεται ρητός όρος περί μη αναθεώρησης της συμβατικής τιμής κατά τη διάρκεια της σύμβασης, γιατί τέτοιος όρος αφορά σε συνθήκες ομαλής εξέλιξης των έργων. Την περίοδο που διανύουμε, όμως, σύμφωνα με το έγγραφο της ΕΑΑΔΗΣΥ, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 388 Αστικού Κώδικα, περί απρόοπτης μεταβολής συνθηκών.

Επιπλέον  επιτρέπονται τροποποιήσεις «ήσσονος αξίας»  της αρχικής σύμβασης, η αξία των οποίων δεν υπερβαίνει τα κατώτατα όρια εφαρμογής της  κοινοτικής Οδηγίας   σε ποσοστό έως 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών και έως 15% για συμβάσεις έργων  χωρίς να απαιτείται διεξαγωγή νέας διαδικασίας ούτε περαιτέρω ειδική τεκμηρίωση εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής.

Β.

Ειδικά στις περιπτώσεις των δημοσίων συμβάσεων έργων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν συμπληρωματικά με τα ανωτέρω  και οι διατάξεις του άρθρου 156 του ν. 4412/2016,περί αναθεώρησης. Η Αρχή επισημαίνει ακόμα τη δυνατότητα του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Υποδομών να εκδώσει απόφαση που να καθορίζει μεμονωμένους  συντελεστές για συγκεκριμένα υλικά (Τέτοια παόφαση δεν έχει ακόμα εκδοθεί)

Τονίζεται, ακόμα ότι, στην περίπτωση που έχει προβλεφθεί ρητά στα έγγραφα της σύμβασης κονδύλιο – ρήτρα αναθεώρησης, εφαρμόζεται ανεξαρτήτως  του προβλεπόμενου ποσού. Αν δεν έχει προβλεφθεί καθόλου αναθεώρηση εφαρμόζονται τα αναφερόμενα στην παράγραφο Α.

Γ.

Η ΕΑΑΔΗΣΥ διατυπώνει επίσης την άποψη, ότι,  εφόσον η παροχή του οικονομικού φορέα, ενόψει και της αντιπαροχής, έγινε υπέρμετρα επαχθής, το δικαστήριο μπορεί, κατά την κρίση του,  να αποφασίσει τη λύση της σύμβασης εξ ολοκλήρου ή κατά το μέρος που δεν εκτελέστηκε ακόμη, εφαρμόζοντας την  διάταξη του Αστικού Κώδικα περί απρόοπτης μεταβολής συνθηκών .

Δ

Ως προς τα ζητήματα που έχουν δημιουργηθεί από την ομαλή λειτουργία της αλυσίαδας εφοδιασμού,  η ΕΑΑΔΗΣΥ αναφέρει ότι στην νομοθεσία παρέχεται έρεισμα για μετάθεση του χρόνου παράδοσης και τροποποίηση των συμβάσεων.

2. Ως προς τους  όρους των διακηρύξεων 

Στους όρους των διακηρύξεων την περίοδο αυτή οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να προβλέπουν σαφείς  ρήτρες αναθεώρησης τιμών, στις οποίες μπορεί να περιλαμβάνονται και μεθοδολογίες περιοδικής αναθεώρησης των τιμών ανά συγκεκριμένη χρονική περίοδο, που  θα επιτρέπουν την αναπροσαρμογή της συμβατικής τιμής (αύξηση ή μείωση), ανάλογα με τις τρέχουσες στην αγορά τιμές.

Ακόμαι  οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να χρησιμοποιήσουν και να αξιολογήσουν, ως κριτήριο τεχνικής ικανότητας των προσφερόντων, τον τρόπο διαχείρισης της αλυσίδας εφοδιασμού και των συστημάτων ανίχνευσης που θα είναι σε θέση να εφαρμόζει ο οικονομικός φορέας

3. Ως προς τις εκκρεμείς διαδικασίες σύναψης συμβάσεων

Ως προς τις εκκρεμείς διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, ήτοι στην περίπτωση που έχει παρέλθει η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών, οι αναθέτουσες αρχές διατηρούν την ευχέρεια, συνεκτιμώντας το σύνολο των πραγματικών περιστατικών της  υπό ανάθεση σύμβασης, να  ματαιώσουν τη διαδικασία, εφόσον κρίνουν αιτιολογημένα ότι η συνεχής και απρόβλεπτη αύξηση των τιμών των προϊόντων   θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματική εκτέλεση της σύμβασης.
Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν είναι επιτρεπτή η τροποποίηση των υποβληθεισών προσφορών, στο πλαίσιο εκκρεμούς διαδικασίας, ήτοι κατά το στάδιο μετά την αποσφράγισή τους,

4. Τα ως άνω αναφερόμενα ισχύουν, αντίστοιχα, για τις συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Βιβλίου ΙΙ του ν. 4412/2016.

Τέλος, σημειώνεται ότι, ως προς τα ζητήματα τροποποίησης των δημοσίων συμβάσεων, κατά τη διάρκειά τους, η Αρχή έχει εκδώσει την Κατευθυντήρια Οδηγία 22

Ολόκληρο το έγγραφο της ΕΑΑΔΗΣΥ μπορείτε να το δείτε εδώ